Nên bỏ câu cách ngôn trên bảng lớp

18 năm trước, khi cả nước bàn nhiều về “Tiên học lễ, hậu học văn”, xã hội đánh động về đạo đức của học sinh, chính tôi đã tập hợp những câu cách ngôn và đã tham mưu cho lãnh đạo Phòng giáo dục chỉ đạo giáo viên tiểu học toàn huyện viết câu cách ngôn lên bảng lớp, mỗi tuần một câu, áp dụng từ đó đến nay...  

          Bây giờ được về trường làm “nhà giáo”, tự kiểm chứng lại những gì mình đã tham mưu chỉ đạo, tôi nhận thấy việc lồng ghép giáo dục đạo đức bằng cách trực quan câu cách ngôn thường xuyên trên bảng lớp là một việc “lợi bất cập hại”, không còn phù hợp với các điều kiện dạy học và giáo dục hiện nay.

          Cách ngôn là gì ? Cách là “phép tắc, lề lối” ; cách ngôn là “lời nói hay, dùng làm khuôn mẫu cho nhiều người noi theo”. Trong kho tàng văn học dân gian, số lượng các câu ca dao, tục ngữ có nội dung giáo dục đạo đức, lối sống (cách ngôn) rất là phong phú. Nếu mỗi tuần một câu, trong đó có nhiều câu đã trùng với nội dung ca dao tục ngữ trong môn Tiếng Việt tiểu học hiện hành thì cũng chẳng cung cấp thêm cho học sinh được bao nhiêu. Và không phải học sinh nào cũng cũng hiểu hết nội dung hiển ngôn, hàm ngôn của mỗi câu cách ngôn, mỗi ngày bắt các em viết vào vở một lần, có khi trở thành học vẹt, hình thức…

          Lại có những câu cách ngôn là “câu lục bát” chiếm hai dòng ở vị trí trung tâm trên bảng lớp, vừa không phù hợp với nguyên tắc trực quan, vừa mất của GV một diện tích đắc địa ở “mặt tiền” để trình bày bảng ; và có lẽ nó đã trực tiếp gây ra tình trạng GV để dòng “thứ, ngày…” lưu niên trên bảng, GV chỉ ghi lại vài chữ mỗi ngày, làm cho dòng “thứ, ngày” sai về ngữ pháp và kĩ thuật viết chữ, kĩ thuật viết dấu câu - vì dần dần mất dấu phẩy giữa “thứ, ngày” và không đảm bảo “chữ cách chữ một chữ o” như kĩ thuật viết chữ mà GV dạy cho học sinh, nhưng chính mình lại làm mẫu sai ngay trên bảng lớp, vào đầu mỗi buổi học.

          SGK ghi : “dấu phẩy dùng để tách các bộ phận cùng chức vụ, có tính đẳng lập, song song”. Nhưng vì ngại viết lại câu cách ngôn nên hàng ngày GV cũng không xóa dòng thứ/ngày mà chỉ viết lại các chữ “hai, ba, tư, năm, sáu”... Xóa chữ “năm” có 3 kí tự, ghi vào đó chữ có 2 kí tự (ba, tư) nên bị sai về kĩ thuật viết chữ, sai cách viết dấu phẩy… và dòng “thứ, ngày” lúc nào cũng lem nhem nền phấn do xóa đi viết lại chắp vá nhiều lần.

.                                 Thứ    tư   ,  ngày    21   tháng    12   năm 2011

.                              Cách ngôn :    Cá không ăn muối cá ươn

.                                      Con cưỡng cha mẹ, trăm đường con hư.

Sau khi xem xét nhiều khía cạnh, tôi đã chỉ đạo GV Trường TH Số 3 Nam Phước bỏ câu cách ngôn, hàng ngày GV phải viết lại dòng “Thứ, ngày” cho đúng chuẩn (chỉ mất 25 giây thôi) :

.                                      Thứ tư, ngày 21 tháng 12 năm 2011

.                                                          Tập đọc

.                                                   Nhỏ mà không nhỏ

Lê-nin nói : “Khuyết điểm của ngày hôm nay có khi là do ta tiếp tục các ưu điểm của ngày hôm qua.” Việc dạy học “ngày hôm nay” đã khác xa so với nhiều năm trước, có thể sử dụng các kĩ thuật, phương tiện mới thay cho việc viết “cách ngôn” trên bảng lớp để việc dạy học hàng ngày đạt được các mục tiêu thiết thực hơn.

                                            Trần Văn Hảo (Nguyên Chuyên viên PGDĐT Duy Xuyên)

Ghi chú : Trong PHỤ LỤC VI : VIẾT HOA TRONG VĂN BẢN HÀNH CHÍNH đính kèm Thông tư số 01/2011/TT-BNV ngày 19 tháng 01 năm 2011 của Bộ Nội vụ, mục 8c có một điểm mới : Tên các ngày trong tuần và tháng trong năm: Viết hoa chữ cái đầu của âm tiết chỉ ngày và tháng trong trường hợp không dùng chữ số:

Ví dụ: thứ Hai; thứ Tư; tháng Năm; tháng Tám;…

Vậy, theo TT01/2011/TT-BNV thì các thứ trong tuần là danh từ riêng nên phải viết hoa. Thế thì phải viết :

.                                      Thứ Hai, ngày 06 tháng 02 năm 2012

chứ không phải :               Thứ hai, ngày 6 tháng 2 năm 2012

vì theo quy định thì các ngày từ ngày 1 đến ngày 9 và tháng 1 & 2 thì phải viết có thêm số 0 ở phía trước nữa đấy, các bạn ạ !